Gia Lai khởi công nhà máy biến xà bần thành tài nguyên tái chế

Đây là nhà máy xử lý xà bần đầu tiên trên địa bàn, đánh dấu bước chuyển mình quan trọng từ phương thức quản lý chất thải truyền thống sang mô hình kinh tế tuần hoàn bền vững.

Lối ra cho bài toán “nan giải” đô thị hóa

Tỉnh Gia Lai đang trên đà phát triển kinh tế, đô thị hóa và hạ tầng giao thông. Tuy nhiên, mặt trái của sự phát triển vượt bậc này là áp lực môi trường ngày càng gia tăng từ hàng trăm ngàn tấn xà bần, phế thải xây dựng phát sinh mỗi năm.

Nếu chỉ dừng lại ở việc thu gom rồi chôn lấp hoặc đổ bỏ, địa phương không chỉ đối mặt với nguy cơ gia tăng áp lực lên quỹ đất, ô nhiễm môi trường và làm mất mỹ quan đô thị, mà còn lãng phí nguồn tài nguyên có thể tái chế. Trong khi đó, nhu cầu về nguồn vật liệu san lấp, cát đá cấp phối cho các công trình mới lại rơi vào tình trạng ngày càng khan hiếm.

Nhằm giải quyết bài toán môi trường và tạo ra chuỗi giá trị bền vững, ngày 24.8.2026, UBND tỉnh Gia Lai đã chính thức chấp thuận chủ trương đầu tư dự án.

Dự án được triển khai trên diện tích hơn 70.400 m² (7,04 ha) tại Khu xử lý chất thải rắn Long Mỹ (phường Quy Nhơn Tây), với tổng vốn đầu tư hơn 57,5 tỷ đồng. Nhà máy có công suất thiết kế đạt 480 tấn/ngày; dự kiến hoàn thành nghiệm thu và đưa vào vận hành từ tháng 2.2027.

Doanh nhân Nguyễn Thị Sen, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty CP Công trình đô thị Gia Lai, nhấn mạnh đây là cột mốc đặc biệt của doanh nghiệp và là công trình hạ tầng môi trường có ý nghĩa chiến lược đối với địa phương.

"Dự án không đơn thuần là một cơ sở xử lý chất thải, mà hướng đến việc biến chất thải thành tài nguyên, biến gánh nặng môi trường thành nguồn vật liệu hữu ích. Nhà máy sẽ thay đổi hoàn toàn phương thức quản lý chất thải xây dựng: từ thu gom, vận chuyển, đổ bỏ sang phân loại, xử lý và tái chế", bà Sen chia sẻ.

Mô hình kinh tế tuần hoàn

Khi chính thức đi vào hoạt động, nhà máy áp dụng dây chuyền công nghệ nghiền sàng và phân loại hiện đại. Quy trình vận hành bao gồm tiếp nhận xà bần, phế thải; thu hồi kim loại, nhựa, giấy; đồng thời sản xuất cốt liệu tái chế, vật liệu san lấp và gạch không nung thành phẩm đạt chuẩn kỹ thuật.

Giải pháp này vừa giúp giảm bớt lượng chất thải phải chôn lấp, hạn chế nạn đổ thải trái phép, vừa tiết kiệm tài nguyên khoáng sản tự nhiên và cung ứng thêm nguồn vật liệu xây dựng tại chỗ. Đặc biệt, nhà máy còn hỗ trợ xử lý một phần rác thải sinh hoạt thông thường lẫn trong phế thải xây dựng mà không phát sinh chi phí từ ngân sách Nhà nước, giúp tiết kiệm đáng kể nguồn lực công.

Lãnh đạo doanh nghiệp cam kết huy động tối đa nguồn lực, thi công khoa học, an toàn, bảo đảm chất lượng và phấn đấu đưa công trình đi vào hoạt động trước tháng 2.2027.

Phát biểu chỉ đạo tại lễ khởi công, ông Nguyễn Tự Công Hoàng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, ghi nhận và đánh giá cao sự chủ động của nhà đầu tư cũng như sự phối hợp nhanh chóng của các sở, ngành để hoàn thiện thủ tục triển khai dự án.

Theo ông Hoàng, việc đầu tư các cơ sở xử lý, tái chế chất thải xây dựng là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh địa phương đang đẩy mạnh các dự án hạ tầng, phát triển đô thị.

“Trong thời gian tới, cùng với dự án này, tỉnh sẽ tiếp tục kêu gọi đầu tư thêm các dự án xử lý chất thải ở những khu vực có nhu cầu lớn, nhằm từng bước giải quyết dứt điểm vấn đề phế thải trên địa bàn”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai khẳng định.

Được biết, bên cạnh dự án Long Mỹ - Quy Nhơn ở khu vực phía Đông, tỉnh Gia Lai cũng đang gấp rút hoàn thiện các thủ tục liên quan để triển khai dự án xử lý, tái chế chất thải rắn xây dựng ở khu vực phía Tây (tại khu vực bãi rác xã Gào).

Dịp này, chủ đầu tư và các mạnh thường quân đã trao tặng Quỹ An sinh xã hội phường Quy Nhơn Tây số tiền 180 triệu đồng, thể hiện trách nhiệm xã hội gắn liền với hoạt động bảo vệ môi trường tại địa phương.