Ngành nông nghiệp triển khai kế hoạch giảm phát thải trong trồng trọt đến năm 2050

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa chính thức ban hành Kế hoạch hành động triển khai Đề án sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến năm 2050, nhằm cụ thể hóa các mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp đã được phê duyệt tại Quyết định số 4024/QĐ-BNNMT ngày 29/9/2025.

Theo đó, Kế hoạch hành động được xây dựng với mục tiêu đảm bảo triển khai đồng bộ, kịp thời và hiệu quả các nhiệm vụ của Đề án, hướng tới phát triển nền nông nghiệp phát thải thấp, gắn với tăng trưởng xanh và thích ứng biến đổi khí hậu.

Kế hoạch yêu cầu cụ thể hóa các định hướng và giải pháp của Đề án sản xuất giảm phát thải thành các hoạt động ưu tiên trong toàn ngành, xác định rõ thời hạn, tiến độ và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị. Đồng thời, bảo đảm sự phối hợp thống nhất giữa các đơn vị thuộc Bộ, chính quyền địa phương, các đối tác quốc tế và các tổ chức liên quan.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, việc triển khai phải được lồng ghép với các chương trình, dự án hiện có để tận dụng tối đa nguồn lực và giảm chồng chéo. Trên cơ sở đó, các đơn vị ở Trung ương và địa phương sẽ xây dựng kế hoạch hành động riêng, phù hợp với điều kiện và đặc thù từng vùng sinh thái, nhằm đạt được các mục tiêu chung của Đề án.

Theo Kế hoạch hành động, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật là cơ quan đầu mối, chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện, rà soát chính sách, xây dựng chương trình, dự án ưu tiên và đánh giá định kỳ kết quả thực hiện 5 năm một lần.

Vụ Hợp tác quốc tế chủ trì đẩy mạnh hợp tác, thu hút nguồn lực tài chính, kỹ thuật và đầu tư nước ngoài; Vụ Kế hoạch - Tài chính bố trí kinh phí thực hiện các nhiệm vụ; Khoa học, Công nghệ và Môi trường tích hợp nội dung giảm phát thải vào các chương trình nghiên cứu khoa học và thẩm định công nghệ; Cục Biến đổi khí hậu giám sát kết quả giảm phát thải khí nhà kính, xây dựng quy trình đo đạc - báo cáo - thẩm định (MRV) phù hợp tiêu chuẩn quốc tế, đảm bảo minh bạch và thống nhất trong toàn ngành.

Ngoài ra, Báo Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì tổ chức các chương trình truyền thông, tập huấn nhận thức chung về canh tác giảm phát thải, phát triển các chuỗi giá trị trồng trọt theo hướng tuần hoàn, bền vững, giảm phát thải; đẩy mạnh công tác truyền thông thông qua báo chí, mạng xã hội, các chương trình truyền hình, hội chợ và triển lãm nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về lợi ích và xu hướng sản xuất trồng trọt giảm phát thải. Đồng thời, tăng cường phổ biến kiến thức cho cộng đồng về thị trường carbon; truyền thông tiêu dùng xanh, ưu tiên lựa chọn nông sản phát thải thấp, hướng tới thay đổi hành vi tiêu dùng bền vững.

Trung tâm Khuyến nông quốc gia tổ chức tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật và nhân rộng các mô hình canh tác giảm phát thải; Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam nghiên cứu, đánh giá hiện trạng phát thải của các loại cây trồng, xây dựng các gói kỹ thuật và quy trình MRV để tạo cơ sở khoa học cho việc hình thành tín chỉ carbon trong lĩnh vực trồng trọt.

Các đơn vị khác như Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi và Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn cũng được giao nhiệm vụ nâng cấp hạ tầng thủy lợi, phát triển vùng nguyên liệu tập trung, tổ chức sản xuất cánh đồng lớn và thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị phục vụ mục tiêu giảm phát thải.

Huy động đa dạng nguồn lực địa phương và ngoài nước

Về nguồn lực tài chính, Bộ NN-MT sẽ huy động từ nhiều kênh gồm ngân sách Nhà nước, vốn ODA, các chương trình hỗ trợ kỹ thuật, hợp tác công tư (PPP), xã hội hóa và các nguồn hỗ trợ quốc tế. Các đơn vị được giao nhiệm vụ chủ động đề xuất, sắp xếp và bố trí kinh phí phù hợp với chức năng, nhiệm vụ.

Các địa phương cần chủ động bố trí ngân sách, lồng ghép các nguồn vốn từ các chương trình, dự án có cùng mục tiêu; đồng thời huy động nguồn lực hợp pháp ngoài ngân sách để triển khai các mô hình giảm phát thải. Bộ cũng khuyến khích hợp tác chặt chẽ với các doanh nghiệp, hợp tác xã nhằm huy động nguồn lực xã hội hóa, phát triển tín chỉ carbon và giảm chi phí đầu vào trong sản xuất.

Nguồn hỗ trợ quốc tế sẽ được tận dụng tối đa, đặc biệt từ các tổ chức như Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cùng các tổ chức chính phủ và phi chính phủ khác.

Kế hoạch quy định, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm chỉ đạo thực hiện Đề án tại địa phương. Sở Nông nghiệp và Môi trường là đầu mối điều phối, tổ chức thực hiện, ban hành cơ chế huy động vốn và bố trí nguồn lực phù hợp điều kiện từng địa phương.

Chính quyền các cấp có nhiệm vụ tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cán bộ, nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp về lợi ích của sản xuất phát thải thấp; kiểm tra, giám sát tiến độ và thực hiện chế độ báo cáo hằng năm về Bộ Nông nghiệp và Môi trường trước ngày 15/12.

Việc triển khai Đề án sản xuất giảm phát thải trong lĩnh vực trồng trọt được xem là bước đi cụ thể nhằm thực hiện cam kết giảm phát thải ròng về “0” (Net Zero) vào năm 2050 của Việt Nam. Với sự phối hợp của các cơ quan trong nước và hỗ trợ của cộng đồng quốc tế, Kế hoạch hành động này sẽ góp phần hình thành nền sản xuất nông nghiệp carbon thấp, gia tăng giá trị, đáp ứng tiêu chuẩn thị trường xanh toàn cầu và tạo cơ hội cho Việt Nam tham gia thị trường tín chỉ carbon trong tương lai.