Quan tâm người lao động bắt đầu từ việc bảo đảm đúng quyền lợi theo pháp luật

Theo các chuyên gia, không ít tranh chấp lao động phát sinh trong thực tế xuất phát từ việc người lao động chưa nắm rõ các quyền lợi của mình hoặc doanh nghiệp chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo quy định của pháp luật. Do đó, việc nâng cao hiểu biết pháp luật lao động là yêu cầu cần thiết đối với cả người lao động và người sử dụng lao động.

Trao đổi với phóng viên, Luật sư Nguyễn Thanh Hà – Chủ tịch Công ty Luật TNHH SB Law cho biết: “Việc trang bị kiến thức pháp luật là một trong những cách hiệu quả nhất để người lao động tự bảo vệ mình trước các rủi ro phát sinh trong quá trình làm việc. Là luật sư có nhiều năm kinh nghiệm tư vấn pháp lý cho doanh nghiệp trong nước, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và người lao động, Luật sư Hà thường xuyên tham gia giải quyết các vấn đề liên quan đến hợp đồng lao động, tiền lương, bảo hiểm xã hội, tranh chấp lao động và chính sách nhân sự. Những tư vấn của ông được nhiều doanh nghiệp và người lao động tham khảo trong quá trình xây dựng và duy trì quan hệ lao động hài hòa, đúng quy định pháp luật. Người lao động không nhất thiết phải am hiểu sâu về pháp luật, nhưng cần nắm được những quyền cơ bản liên quan đến tiền lương, thời giờ làm việc, bảo hiểm xã hội, trợ cấp và các điều kiện chấm dứt hợp đồng lao động. Đây là cơ sở để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình khi có sự việc phát sinh”.

Chậm trả lương, người lao động có quyền lựa chọn

Tiền lương là nguồn thu nhập chính bảo đảm cuộc sống của đa số người lao động. Vì vậy, việc doanh nghiệp chậm thanh toán tiền lương luôn là vấn đề được đặc biệt quan tâm.

Theo quy định của Bộ luật Lao động năm 2019, người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động mà không cần báo trước nếu không được trả đủ lương hoặc trả lương không đúng thời hạn, trừ trường hợp người sử dụng lao động chậm trả lương do sự kiện bất khả kháng theo quy định của pháp luật.

Luật sư Nguyễn Thanh Hà phân tích: “Trên thực tế nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn về dòng tiền, thua lỗ hoặc suy giảm doanh thu. Tuy nhiên, các yếu tố này thông thường chưa đủ điều kiện để được xem là sự kiện bất khả kháng theo quy định hiện hành. Pháp luật lao động được xây dựng nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động. Khi quyền được nhận lương đúng hạn bị ảnh hưởng, người lao động hoàn toàn có quyền lựa chọn phương án phù hợp để bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình”.

Tuy nhiên, vị chuyên gia cũng cho rằng trong bối cảnh kinh tế còn nhiều khó khăn, doanh nghiệp và người lao động nên tăng cường đối thoại, trao đổi thiện chí để tìm kiếm giải pháp phù hợp, hạn chế những tranh chấp không cần thiết.

Nghỉ việc chưa chắc được hưởng trợ cấp thôi việc

Một trong những nội dung thường gây nhầm lẫn hiện nay là chế độ trợ cấp thôi việc.

Nhiều người lao động cho rằng chỉ cần nghỉ việc hoặc hết hạn hợp đồng lao động là sẽ được doanh nghiệp chi trả trợ cấp thôi việc. Tuy nhiên, thực tế không phải mọi trường hợp đều phát sinh khoản trợ cấp này.

Theo Luật sư Nguyễn Thanh Hà, pháp luật quy định rõ người lao động phải làm việc thường xuyên từ đủ 12 tháng trở lên và thời gian tính hưởng trợ cấp thôi việc sẽ được trừ đi thời gian đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp.

“Trong nhiều trường hợp, người lao động đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp đầy đủ trong toàn bộ quá trình làm việc nên thời gian tính trợ cấp thôi việc có thể bằng không. Đây là quy định mà người lao động cần hiểu rõ để tránh những hiểu nhầm khi chấm dứt hợp đồng lao động” – Luật sư Nguyễn Thanh Hà lưu ý.

Bên cạnh đó, người lao động vẫn có quyền yêu cầu doanh nghiệp thanh toán đầy đủ các khoản quyền lợi hợp pháp còn tồn đọng như tiền lương chưa thanh toán, tiền nghỉ phép năm chưa sử dụng và các chế độ khác theo quy định.

Chính sách mới mang thêm quyền lợi cho người lao động

Bên cạnh các quyền lợi hiện hành, người lao động cũng sắp được hưởng thêm một ngày nghỉ làm việc hưởng nguyên lương theo quy định mới.

Theo đó, từ khi quy định có hiệu lực, ngày 24/11 hằng năm sẽ được xác định là Ngày Văn hóa Việt Nam và người lao động được nghỉ làm việc, hưởng nguyên lương.

Theo Luật sư Nguyễn Thanh Hà, đây là chính sách thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với đời sống vật chất và tinh thần của người lao động.

“Những chính sách hướng tới nâng cao chất lượng cuộc sống cho người lao động không chỉ bảo đảm quyền lợi mà còn tạo động lực để người lao động gắn bó lâu dài với doanh nghiệp, góp phần nâng cao năng suất lao động và phát triển kinh tế - xã hội”, Luật sư Hà nhận định.

Thượng tôn pháp luật để xây dựng quan hệ lao động bền vững

Theo các chuyên gia pháp lý, trong bất kỳ giai đoạn phát triển nào của nền kinh tế, pháp luật lao động luôn đóng vai trò là nền tảng để bảo vệ quyền lợi của người lao động và tạo hành lang pháp lý an toàn cho doanh nghiệp.

Luật sư Nguyễn Thanh Hà nhấn mạnh:

“Thượng tôn pháp luật không chỉ là trách nhiệm của doanh nghiệp mà còn là cách tốt nhất để người lao động bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Khi các bên hiểu luật, tôn trọng luật và thực hiện đúng luật, môi trường lao động sẽ ổn định, minh bạch và phát triển bền vững hơn.”

Có thể thấy, việc quan tâm đến người lao động không chỉ dừng lại ở các chính sách đãi ngộ mà còn bắt đầu từ việc bảo đảm đầy đủ các quyền lợi theo quy định của pháp luật. Khi quyền lợi của người lao động được tôn trọng và bảo vệ, doanh nghiệp cũng sẽ có nền tảng vững chắc để phát triển lâu dài, xây dựng quan hệ lao động hài hòa và hướng tới sự phát triển bền vững.