Mỹ nâng hạn ngạch nhiên liệu sinh học lên mức kỷ lục, lo ngại làm tăng giá xăng dầu

Tranh cãi quanh chính sách nhiên liệu sinh học

Chính quyền Tổng thống Donald Trump vừa yêu cầu các nhà máy lọc dầu tại Mỹ tăng tỷ lệ pha trộn nhiên liệu sinh học vào xăng và dầu diesel lên mức cao kỷ lục trong giai đoạn 2026–2027.

Động thái này nhằm hỗ trợ ngành nông nghiệp, đặc biệt là các hộ trồng ngô và doanh nghiệp sản xuất ethanol. Tuy nhiên, phía ngành lọc dầu cho rằng quy định mới có thể gây tác động ngược, làm gia tăng chi phí và đẩy giá nhiên liệu bán lẻ lên cao.

Hiệp hội các nhà sản xuất nhiên liệu và hóa dầu Mỹ (AFPM) nhận định, trong bối cảnh giá xăng dầu đã tăng do ảnh hưởng từ xung đột tại Iran, việc siết chặt nghĩa vụ pha trộn có thể khiến người tiêu dùng chịu thêm áp lực chi phí.

Hạn ngạch mới ở mức cao nhất từ trước đến nay

Theo Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA), tổng nghĩa vụ nhiên liệu sinh học sẽ đạt khoảng 26,81 tỷ đơn vị tín chỉ (RIN) vào năm 2026 và 27,02 tỷ vào năm 2027 – mức cao nhất từng được áp dụng.

Chính sách này bao gồm việc phân bổ lại khoảng 70% sản lượng từng được miễn trừ cho các nhà máy lọc dầu nhỏ trong giai đoạn trước. Trong đó, phần tăng chủ yếu đến từ diesel sinh học và diesel tái tạo, trong khi mức pha trộn ethanol từ ngô vẫn được giữ ổn định ở khoảng 15 tỷ gallon mỗi năm.

Ngoài ra, từ năm 2028, nhiên liệu và nguyên liệu nhập khẩu sẽ chỉ được tính một nửa giá trị tín chỉ so với sản phẩm sản xuất trong nước, nhằm thúc đẩy ngành nhiên liệu sinh học nội địa.

Ngành nông nghiệp ủng hộ, doanh nghiệp lọc dầu lo ngại

Các tổ chức đại diện cho nông dân Mỹ, đặc biệt là Hiệp hội Người trồng ngô, đã lên tiếng ủng hộ quyết định này, cho rằng đây là tín hiệu tích cực trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang đối mặt nhiều khó khăn.

Việc mở rộng sử dụng xăng E15 (chứa 15% ethanol) trong mùa hè cũng được kỳ vọng sẽ giúp gia tăng nhu cầu tiêu thụ nông sản, qua đó hỗ trợ thu nhập cho nông dân.

Ngược lại, phía doanh nghiệp lọc dầu cảnh báo chi phí tuân thủ quy định có thể tiếp tục bị đẩy lên, đặc biệt khi giá tín chỉ RIN và chi phí pha trộn gia tăng. Theo ước tính, chính sách nhiên liệu sinh học hiện tại đã khiến giá xăng tăng khoảng 25 cent/gallon và có thể còn tăng thêm trong thời gian tới.

Trong khi đó, giá nhiên liệu tại Mỹ đang chịu áp lực lớn do biến động địa chính trị. Giá xăng trung bình đã tiệm cận mức 4 USD/gallon, còn giá dầu diesel tăng mạnh lên hơn 5 USD/gallon chỉ trong thời gian ngắn.

Tác động lan rộng tới thị trường năng lượng

Quyết định nâng hạn ngạch nhiên liệu sinh học cho thấy sự cân bằng khó khăn giữa mục tiêu hỗ trợ nông nghiệp và kiểm soát lạm phát năng lượng.

Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông chưa hạ nhiệt, việc gia tăng chi phí sản xuất và phân phối nhiên liệu có thể tiếp tục gây sức ép lên thị trường, đồng thời làm gia tăng tranh luận giữa các nhóm lợi ích trong ngành năng lượng Mỹ.

Tại Việt Nam, nhiên liệu sinh học như xăng E5 cũng đã được triển khai nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và hỗ trợ tiêu thụ nông sản. Tuy nhiên, việc mở rộng quy mô vẫn cần cân nhắc giữa chi phí sản xuất, thị trường tiêu thụ và hiệu quả kinh tế tổng thể.