Xuất khẩu đất hiếm của Trung Quốc tăng 23% trong tháng 5, bất chấp lệnh siết kiểm soát

Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu bị siết chặt, khiến nhiều nhà máy châu Âu phải tạm ngừng sản xuất, đặc biệt trong lĩnh vực ô tô và bán dẫn – hai ngành phụ thuộc lớn vào nguồn đất hiếm và nam châm vĩnh cửu từ Trung Quốc.

Xuất khẩu tăng, nhưng chuỗi cung toàn cầu vẫn rối

Trung Quốc hiện là nhà sản xuất đất hiếm lớn nhất thế giới, nắm giữ vị trí thống trị với hơn 70% sản lượng toàn cầu. Tuy nhiên, các biện pháp kiểm soát mới được nước này áp dụng chỉ nhắm đến một số loại khoáng sản và nam châm đất hiếm chuyên dụng, gây xáo trộn nhất định trong chuỗi cung ứng.

Thống kê hải quan công bố ngày 10/6 không nêu chi tiết về loại hàng hóa bị siết, do đó mức độ ảnh hưởng cụ thể chỉ có thể rõ ràng hơn sau khi báo cáo phân loại được công bố vào ngày 20/6 tới.

Trước đó, dữ liệu tháng 4 ghi nhận xuất khẩu nam châm đất hiếm giảm một nửa, khiến một loạt nhà máy sản xuất linh kiện ô tô ở châu Âu phải tạm dừng dây chuyền. Các hãng sản xuất chip tại đây cũng phát cảnh báo về nguy cơ phải dừng hoạt động trong vài tuần tới nếu nguồn cung không được khơi thông.

Tính chung 5 tháng đầu năm 2025, tổng lượng đất hiếm xuất khẩu của Trung Quốc đạt 24.827 tấn, tăng nhẹ so với 24.266,5 tấn cùng kỳ năm 2024, cho thấy xu hướng xuất khẩu vẫn duy trì ở mức cao bất chấp các biện pháp điều tiết.

Giới quan sát cho rằng đà tăng xuất khẩu tháng 5 phần nào phản ánh hoạt động đẩy hàng trước khi lệnh kiểm soát đi vào thực thi nghiêm ngặt hơn, cũng như phản ứng của các doanh nghiệp trong việc "gối hàng" để tránh đứt gãy chuỗi cung ứng.

Đáng chú ý, vấn đề đất hiếm cũng là chủ đề được nêu bật trong cuộc điện đàm hiếm hoi giữa lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc diễn ra gần đây, cho thấy tầm quan trọng chiến lược của loại khoáng sản này trong cuộc cạnh tranh công nghệ và chuỗi giá trị toàn cầu.