Tạo đà bứt phá từ nền tảng nông thôn mới

Từ hợp nhất địa giới đến thống nhất mục tiêu phát triển

Trong chuyến công tác tại xã Ngọc Thiện, điều chúng tôi cảm nhận được qua những cuộc trao đổi với cán bộ địa phương là tinh thần khẩn trương trước yêu cầu của một giai đoạn phát triển mới. Sau sáp nhập, câu chuyện không chỉ là tổ chức lại bộ máy hành chính, mà còn là làm thế nào để những tiềm năng của từng vùng được kết nối, những thành quả đã có tiếp tục phát huy hiệu quả.

Xã Ngọc Thiện được thành lập trên cơ sở sáp nhập 5 xã gồm Ngọc Thiện, Song Vân, Ngọc Châu, Ngọc Vân và Việt Ngọc. Trước sáp nhập, các địa phương đã tạo dựng nền tảng đáng kể trong xây dựng nông thôn mới. Trong đó, Ngọc Châu đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao năm 2023; Ngọc Thiện, Ngọc Vân và Việt Ngọc đạt chuẩn nông thôn mới năm 2024.

Những kết quả ấy vừa là lợi thế, vừa đặt ra yêu cầu phải tiếp tục nâng cao chất lượng các tiêu chí trên địa bàn mới, bảo đảm sự phát triển hài hòa giữa các khu dân cư.

Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Văn Tuyển, Chủ tịch UBND xã Ngọc Thiện, cho biết:  Một trong những nhiệm vụ quan trọng sau sáp nhập là xây dựng hệ thống chính trị tinh gọn, vận hành nền nếp, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phục vụ nhân dân.

Hiện địa phương đã thực hiện sắp xếp từ 80 thôn xuống còn 25 thôn, tổ chức lại mạng lưới trường học từ 17 trường còn 8 trường; Đồng thời triển khai tổ chức trạm y tế theo mô hình mới và kiện toàn các đơn vị phục vụ quản lý, phát triển hạ tầng. Việc sắp xếp lại tổ chức bộ máy không chỉ hướng tới giảm đầu mối mà quan trọng hơn là nâng cao hiệu quả điều hành, phân định rõ trách nhiệm và bảo đảm các nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội được triển khai thông suốt.

Đối với chương trình xây dựng nông thôn mới, Ngọc Thiện đã chủ động rà soát thực trạng các tiêu chí theo quy định giai đoạn 2026–2030. Theo ông Nguyễn Văn Tuyển, xã thuộc nhóm 2 trong phân loại xây dựng nông thôn mới, đã hoàn thành 39/47 chỉ tiêu và phấn đấu hoàn thành các nội dung còn lại trong quý II/2027. Kết quả này cho thấy địa phương đã có nền tảng tương đối thuận lợi, song chặng đường về đích vẫn đòi hỏi sự tập trung cao độ của cả hệ thống chính trị.

Qua báo cáo rà soát, những nội dung cần tiếp tục hoàn thiện gồm phát triển sản xuất, kinh doanh của nông dân; cảnh quan xanh, sạch, đẹp; nước sạch theo quy chuẩn; ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số; mô hình thôn thông minh; y tế và hệ thống giám sát an ninh. Đây đều là những tiêu chí gắn trực tiếp với chất lượng đời sống người dân, đồng thời phản ánh yêu cầu ngày càng cao của chương trình xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn mới.

Để triển khai đồng bộ, ngày 26/8/2026, UBND xã ban hành Quyết định số 214/QĐ-UBND thành lập Ban Chỉ đạo các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026–2030, xác định rõ trách nhiệm chỉ đạo, phối hợp, kiểm tra và giám sát thực hiện.

Trước đó, Kế hoạch số 133/KH-UBND ngày 28/7/2026 đã phân công các cơ quan chuyên môn rà soát, hoàn thiện hồ sơ minh chứng, đánh giá thực chất mức độ đáp ứng từng tiêu chí. Theo kế hoạch, địa phương tổ chức kiểm tra nội bộ, hoàn thiện báo cáo tổng hợp trước khi trình thẩm định theo quy định.

Cách làm này cho thấy yêu cầu xây dựng nông thôn mới không dừng ở những kết quả đã được công nhận trước đây, mà tiếp tục được cụ thể hóa bằng nhiệm vụ, tiến độ và trách nhiệm của từng đơn vị.

Nhìn thẳng khó khăn, khơi thông nguồn lực cho chặng đường mới

Bên cạnh những thành quả đạt được, Chủ tịch UBND xã Nguyễn Văn Tuyển cũng thẳng thắn chia sẻ về những khó khăn trong quá trình vận hành chính quyền địa phương và thực hiện các mục tiêu phát triển.

Ông Tuyển thẳng thắn nhìn thẳng: Mặc dù cơ chế phân quyền đã tạo điều kiện để địa phương chủ động hơn, nhưng cơ cấu tổ chức, đội ngũ cán bộ và năng lực chuyên môn ở một số lĩnh vực vẫn chưa đáp ứng đầy đủ khối lượng công việc ngày càng lớn. Việc thiếu nhân lực có chuyên môn sâu, trong khi yêu cầu giải quyết công việc tăng, tạo áp lực không nhỏ đối với đội ngũ cán bộ, công chức. Một khó khăn khác là nguồn thu ngân sách chưa có tính ổn định cao, địa phương còn phụ thuộc vào nguồn phân bổ từ cấp trên. Trong khi đó, sau sáp nhập, địa bàn quản lý rộng, nhiều công trình hạ tầng kinh tế, xã hội cần tiếp tục đầu tư, từ khu trung tâm xã đến trường học và các thiết chế phục vụ dân sinh. Đáng chú ý, sản xuất nông nghiệp vẫn phải đối mặt với bài toán giá trị đầu ra thấp, chi phí đầu vào cao.

Đây là vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập và khả năng tích lũy của nhiều hộ dân. Những khó khăn ấy cho thấy xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn hiện nay không chỉ là hoàn thiện hạ tầng, mà còn phải giải quyết đồng thời bài toán tổ chức bộ máy, nguồn lực tài chính và sinh kế bền vững.

Tuy nhiên, Ngọc Thiện cũng đang sở hữu những điều kiện thuận lợi để tạo động lực phát triển. Theo thông tin Chủ tịch UBND xã cung cấp, tốc độ tăng trưởng kinh tế địa phương ước khoảng 12%/năm, thu nhập bình quân đầu người đạt khoảng 70 triệu đồng/năm. Công nghiệp đang được xác định là một trong những động lực quan trọng, trong khi nông nghiệp tiếp tục giữ vai trò nền tảng và thương mại, dịch vụ được định hướng phát triển mạnh hơn.

Địa phương hiện có 4 cụm công nghiệp và 2 khu công nghiệp theo thông tin khảo sát; một số nhà đầu tư đang nghiên cứu cơ hội phát triển sản xuất, kinh doanh trên địa bàn.

Cùng với phát triển kinh tế, công tác giảm nghèo được xã quan tâm. Hiện xã Ngọc thiện còn 111 hộ nghèo và 238 hộ cận nghèo. Các đơn vị, cấp ủy, chính quyền cơ sở được phân công hỗ trợ từng hộ, hướng tới tạo sinh kế và nâng cao thu nhập thay vì chỉ hỗ trợ trước mắt. Một điểm đáng chú ý khác là sự quan tâm đến giáo dục, y tế, an ninh trật tự và môi trường sống. Những lĩnh vực này không chỉ góp phần hoàn thiện các tiêu chí nông thôn mới mà còn là nền tảng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tạo sự ổn định cho phát triển lâu dài.

Qua cuộc trao đổi, có thể thấy định hướng của lãnh đạo xã Ngọc Thiện không chỉ tập trung vào mục tiêu hoàn thành các chỉ tiêu trong một thời hạn cụ thể, mà còn hướng đến xây dựng mô hình phát triển phù hợp với điều kiện của địa phương sau sáp nhập.

Với Ngọc Thiện, hành trình xây dựng nông thôn mới phía trước vẫn còn những việc phải làm, những nguồn lực cần huy động và những điểm nghẽn phải tháo gỡ. Song từ nền tảng đã có, cùng quyết tâm của chính quyền và sự đồng thuận của nhân dân, địa phương đang từng bước chuyển những tiềm năng thành động lực phát triển.

Điều đọng lại sau chuyến khảo sát là một Ngọc Thiện đang chuyển mình, nơi những thành quả của ngày hôm qua được tiếp nối bằng khát vọng xây dựng một vùng quê có hạ tầng đồng bộ, kinh tế phát triển và đời sống người dân ngày càng nâng cao./