Trung Quốc đáp trả thuế quan, đòn mạnh vào nông sản Mỹ, tạo lợi thế cho Brazil

Theo thông báo mới đây, Bắc Kinh sẽ áp thêm thuế suất 34% lên toàn bộ hàng hóa từ Mỹ. Đây là mức thuế bổ sung bên cạnh các mức thuế 10–15% đã áp dụng từ tháng 3 với khoảng 21 tỷ USD (hơn 543 nghìn tỷ VND) giá trị hàng nông sản nhập khẩu từ Mỹ.

Ông Jack Scoville, Phó Chủ tịch Tập đoàn Price Futures (Chicago) nhận định: “Điều này sẽ khiến Mỹ mất đi rất nhiều đơn hàng xuất khẩu”.

Giá đậu tương kỳ hạn được giao dịch nhiều nhất trên sàn Chicago Board of Trade (CBOT) đã giảm mạnh, mất 34,5 cent, xuống còn 9,77 USD/giạ (hơn 252 nghìn VND/giạ) – mức thấp nhất trong năm 2025 tính đến thời điểm hiện tại, tương đương mức sụt giảm 3,4% so với phiên trước.

“Mức thuế 34% giống như lệnh cấm nhập khẩu nông sản Mỹ. Chúng tôi không chắc liệu có mặt hàng nào còn khả thi để đưa vào Trung Quốc”, một thương nhân tại Singapore chuyên kinh doanh ngũ cốc và hạt có dầu cho biết.

Việc Trung Quốc áp thuế hồi tháng Ba đã đẩy nhanh quá trình chuyển hướng khỏi nguồn cung đậu tương từ Mỹ, khiến nhu cầu tăng mạnh đối với Brazil, quốc gia đang thu hoạch vụ mùa kỷ lục và được kỳ vọng sẽ lập đỉnh mới về lượng đậu tương xuất khẩu sang Trung Quốc trong quý II.

Theo ông Carlos Mera, Trưởng bộ phận Nghiên cứu Thị trường Nông nghiệp tại Rabobank, bên cạnh Brazil, nhà cung cấp tiềm năng thay thế đậu tương Mỹ trên thị trường Trung Quốc, các quốc gia khác như Australia, Argentina và Paraguay cũng được hưởng lợi không nhỏ.

Nông dân thu hoạch đậu nành tại một trang trại ở Maringa thuộc bang Parana, Brazil

Bà Sol Arcidiacono, Giám đốc mảng kinh doanh ngũ cốc khu vực Mỹ Latinh của HedgePoint Global Markets dự báo giá đậu tương tại Nam Mỹ sẽ tiếp tục tăng trong năm nay bất chấp yếu tố mùa vụ và sản lượng kỷ lục, do căng thẳng thương mại leo thang.

Tình hình địa chính trị hiện tại sẽ thúc đẩy nông dân tăng diện tích gieo trồng đậu tương, đặc biệt tại Brazil, nơi quá trình mở rộng sản xuất đã chậm lại gần đây.

Chỉ một ngày sau khi Tổng thống Donald Trump công bố các mức thuế mới, giá đậu tương tại các cảng của Brazil đã vọt lên tới 1 USD/giạ (hơn 25 nghìn VND/giạ) so với mức tham chiếu tại Chicago.

Ông Trump tuyên bố áp thuế cơ bản 10% đối với tất cả hàng hóa nhập khẩu kể từ ngày 5/4, đồng thời nâng mức thuế cao hơn đối với một số quốc gia, trong đó có Trung Quốc với mức 34%, đẩy căng thẳng thương mại toàn cầu lên mức cao mới.

Trung Quốc hiện vẫn là thị trường lớn nhất của nông sản Mỹ, song giá trị nhập khẩu đã giảm năm thứ hai liên tiếp – từ 42,8 tỷ USD (hơn 1.107.448 tỷ VND) năm 2022 xuống còn 29,25 tỷ USD (hơn 756.843 tỷ) trong năm 2024.

Ngoài ra, Trung Quốc hủy một số giấy phép nhập khẩu đối với mặt hàng lúa miến (sorghum) từ công ty C&D (USA) Inc., với lý do liên quan đến an toàn thực phẩm. Đồng thời, quốc gia này cũng thu hồi giấy phép nhập khẩu thịt gia cầm và bột xương từ các công ty Mỹ như American Proteins, Mountaire Farms of Delaware và Darling Ingredients, và tạm dừng nhập khẩu các sản phẩm gia cầm từ Mountaire Farms of Delaware và Coastal Processing.