Mỳ gạo Lục Ngạn - Đặc sản dân dã từ hạt gạo, tự hào tinh hoa làng nghề truyền thống

Với điều kiện tự nhiên, diện tích đất nông, lâm nghiệp lớn, Lục Ngạn là mảnh đất không những có thổ nhưỡng, khí hậu mát, ôn hòa, mà còn là một trong những vùng cây ăn quả lớn nhất miền Bắc với nhiều loại trái cây đặc sản nổi tiếng, từ đó hình thành nhiều sản phẩm OCOP mang đậm nét riêng. Mỳ gạo là một trong số những sản phẩm mang theo niềm tự hào của người dân Lục Ngạn, kết tinh tinh hoa từ hạt gạo qua bàn tay của những "nghệ nhân" làng nghề truyền thống miền hoa thơm trái ngọt tỉnh Bắc Giang.

Để có được sợi mỳ mỏng manh và dẻo dai như lá lúa, người nghệ nhân phải đổ rất nhiều mồ hôi công sức. Gạo bao thai hồng được trồng từ vùng đất đồi Lục Ngạn, hạt to, thơm ngát được đem về nhặt, đãi, vo sạch, cho vào lu ngâm sáu đến tám tiếng. Tiếp đến, gạo được xay ra thành bột bằng cối đá xanh để có được thứ bột deo dẻo, sanh sánh. Bột ấy được đem ra lọc đi lọc lại nhiều lần rồi ủ qua một đêm.

Từ tờ mờ sáng, người nghệ nhân đã phải dậy sớm đem bột ra tráng thành bánh để kịp phơi cho được nắng. Một mẻ bánh thường có ít nhất ba người chung tay chung sức, mỗi người thạo một khâu riêng, người tráng bánh lo cho bánh chín đúng độ, người cắt bánh lo cắt sao cho đều, người đem phơi, đem ủ và thái thành những sợi mì đều đặn… Ngay cả việc cuộn và bó sao cho các sợi mì sóng đều, mượt và có hoa văn đẹp như búi tóc của người thiếu nữ cũng là cả một nghệ thuật mà không phải người làm mì nào cũng thực hiện được.

Đứng trước nhu cầu ngày một lớn của thị trường về các dòng sản phẩm chế biến có sự kết hợp đa dạng về hương vị, nguyên liệu, các hợp tác xã địa phương đã tìm tòi, nghiên cứu phối trộn các nguyên liệu, cùng với việc sử dụng máy móc để cho ra đời các sản phẩm chất lượng, chinh phục người tiêu dùng.

Trong đó có HTX Dịch vụ nông nghiệp Hằng Hiếu đã có sự đầu tư về quy trình sản xuất mỳ gạo vừa hiện đại nhưng vẫn giữ đậm chất “bí truyền” như một thứ tài sản vô giá của những nét tinh hoa từ làng nghề truyền thống Thủ Dương tại nên sản phẩm 'Mỳ gạo Lục Ngạn" là sản phẩm OCOP 4 sao, đảm bảo chất lượng và vệ sinh ATTP với một hương vị thuần khiết, duy nhất, an toàn và bổ dưỡng như là món quà sức khỏe, an lành tới người tiêu dùng.

Nhờ sự chủ động của các HTX trong sản xuất và xây dựng thương hiệu song song là sự đồng hành của chính quyền địa phương và các sở ban ngành quan tâm, các sản phẩm mang thương hiệu Mỳ gạo Lục Ngạn đã được tiêu thụ rất tốt và hiện đã được bảo hộ độc quyền về nhãn mác hàng hóa ở 5 nước Lào, Nhật Bản, Campuchia, Hàn Quốc, Thái Lan. Bên cạnh đó, sức tiêu dùng sản phẩm ở thị trường nội địa cũng rất tốt. Sản phẩm không chỉ được người tiêu dùng châu Á mà EU cũng được ưa chuộng. Việc tiêu thụ tốt đã giúp sản phẩm tạo công ăn việc làm cho hàng nghìn người lao động, từ nghề phụ đến nghề chính. Qua đó, người dân địa phương có thể làm giàu chính đáng từ nghề làm mỳ truyền thống.